Cvetke
Pričalo se da su je “preneli anđeli”, da se crkva naljutila i „sama pobegla“ zbog porodilje koja je sušila pelene na mestu ukrštanja brvana, ali mistična narodna predanja ostala su u senci utiska da je srpski narod, i u najtežim vremenima, imao dovoljno nadahnuća da sačuva jedinstvo i tajnu koja je staroj crkvi poklonila novi život
Na nesrećnoj, istorijskoj pozornici zla sudbina je udesila da, krivajom rečnog korita Zapadne Morave, prođe nemirna granica između dve imperije. Ostade zabeleženo da je nakon Požarevačkog mira, ovim talasastim, prirodnim podijumom boja i mirisa, provejavalo beskrajno, čemerno ništavilo i potmulo, sablasno odsustvo zvukova ponekad prekidano kricima zverinja i zavijanjem kurjaka. Tako su lavine odlazećeg srpskog življa, nehotice grabile ka predvorju starog, slovenskog platoa, ostavljajući svoje iznurene, iseljeničke kosti između blatnjavih obala Dunava i Dnjepra.
Najzad, naselivši još jednom ovaj kraj, vinovnici rasjanske vratolomije, rasteraše mračne senke utvara, i gradeći telo Hristovo, širiše ruke ka beskrajnim nebesima, pothranjujući dušu pod širokim, uzavrelim nedrima. Nošeni toplim vetrovima hrišćanske vaseljene, nadahnuti zaveštanjem predaka, otrgnuše se od ovozemaljskog i sagradiše sebi bogomolju. Na blagoj zaravni, vidikovcu i vetrometini, u hladu koji obrazuje nekoliko stabala preostalih od nekadašnje guste, hrastove šume, deleći portu sa još jednim, kamenim hramom, udobno drema crkva brvnara, posvećena Presvetoj Bogorodici. Ruina zaglibljena u močvarnom šipražju i blatu za noć se preobrazi u zdanje koje će, u nadolazećim vekovima, podjednako prkositi oštrom zubu vremena i užarenom ognju osvajača. Prekrivajući, debelim slojem prašine, tajnu skrivanu pod olovnim oblacima Pomoravlja, neguje legendu, sahranjenu pod okriljem te potmule noći u magli i sakralnom miru.
Noć je, dakle, jedina odrednica na koju se možemo pouzdano osloniti u pokušaju vremenskog lociranja pomenutog događaja.
Drugim rečima, izmeštanje crkve od brvana iz pomoravskog sela Obrva u šumoviti planinski tesnac potkotleničkog sela Cvetke, nije moguće sa sigurnošću datovati u precizni istorijski momenat. Malobrojni izvori, kao verovatni datum njene izgradnje, navode 1824. godinu. Sasvim je moguće da se te godine pristupilo prvom značajnijem renoviranju objekta, a da se pomenuto izmeštanje crkve dogodilo nešto ranije. Pročulo se, naime, da Turci, u službi ideje gušenja srpskog slobodarskog duha, za koji se procenilo da jenjava, te da je pravo vreme zadati mu smrtonosni udarac u već povijena pleća, tragajući za mestima okupljanja koja Srbe nadahnjuju i mobilišu, nemilice pale bogomolje i tako brišu svaki trag postojanja i jedine preostale institucije naroda koji, prolivajući dragocene kapi krvi, žilavo pruža otpor nameri da se zakuca i poslednji ekser u poluzatvoren mrtvački sanduk, već ispunjen njegovim nacionalnim bićem.
Nije bilo neobično da u smiraju Prvog srpskog ustanka Srbi izmeštaju svoje hramove u planinske zaklone, sa težnjom da sačuvaju preostale, malobrojne varnice, spremne da raspale ognjišnji žar koji, u vekovnim temeljima njihovog naciona, ćuti i tinja čekajući i najmanji povetarac da se rasplamsa i preobrazi u oganj.
Neizvesno je da li su Turci po svoja brvna došli i jesu li, umesto ponosne svetinje zatekli golu ledinu, kao i to, koju su cenu tadašnji meštani Obrve platili čuvajući narodnu tajnu koja, po svemu sudeći, nije procurela ni pred hladnim, zakrivljenim sečivom sablje dimiskije. Ako su, pak, Turci, u svom rušilačkom piru, željni svog komada vatre, pregazili i preko ravne Obrve, nesumnjivo je, dabome, da su Obrvci ovde pokazali nebesku hrabrost i svetovno jedinstvo.
U vezi ove crkve brvnare postoji legenda koja njen nastanak povezuje sa Jovanom Kursulom, koji je sahranjen pored nje. Naime, karanovački Mehmed Zgur-aga nameravao je da zapali ovu crkvu, koja je prvobitno bila podignuta u selu Obrva. Saznavši za to, Kursula je zajedno sa sveštenikom i svojim prijateljima spasao crkvu, rastavivši je tokom noći i ponovo je podignuvši u Cvetkama. Mehmed Zgur-aga nije odustajao od svoje namere da crkvu uništi, ali u tome ga je preduhitrila pogibija u boju na Karanovcu. U porti crkve nalaze se zvonik, spomenik i spomen soba čuvenog Karađorđevog megdandžije Jovana Kursule, brojni krajputaši kao i novija crkva Svetog apostola Pavla.
Zapamćeno je da su crkvu preneli anđeli, da je mlada porodilja sušila pelene na mestu ukrštanja brvana, te da se crkva naljutila i sama pobegla, ali i to da je u toku noći uz pomoć nekoliko sposobnih meštana rastavljena i volovima premeštena na današnju lokaciju. Kako bilo, sva pomenuta mistična narodna predanja ostala su u senci utiska da su Srbi, u najtežim vremenima, imali dovoljno duhovnog i nacionalnog nadahnuća da sačuvaju jedinstvo i tajnu koja je staroj crkvu udahnula novi život.